مفهوم پاسخگویی ACCOUNTABILITY در عرصه تامین اجتماعی

سیستم های تامین اجتماعی در حال حاضر با مشکلات مشابهی مانند سالمندی جمعیت، افزایش هزینه های درمانی، هزینه های بالای بیمه بیکاری و غیره مواجه هستند که در یک جمله بحران ناپایداری مالی نامیده می شود به عبارتی حق بیمه های پرداختی قادر به جبران هزینه های رو به افزایش این سیستم ها نمی باشد لذا صندوق های بازنشستگی چاره ای جز دست زدن به انتخاب های دشوار و تعیین اولویت پرداختن به آنها ندارند. گرچه اصلاحات پارامتریک (افزایش سن بازنشستگی، افزایش نرخ حق بیمه و . . .) و اصلاحات سیستمی (تبدیل سیستم های ارزیابی سالانه به اندوخته گذاری) مد نظر اصلاحات است اما احساس مسئولیت و پاسخگویی همه طرف های دخیل بن مایه حل این مسائل را شکل می دهند. مخالفین سیستم های تامین اجتماعی معتقدند که این سیستم ها هزینه های زیادی را بر شانه اقتصاد کشورها می نهند و مسئولیت پذیری افراد را کاهش می دهند. به این ترتیب به نظر می رسد تاکید بیشتر بر پاسخگویی طرف های دخیل در سیستم های تامین اجتماعی شیوه ای مطمئن در جهت حفظ و صیانت از آنها است.

فیلیپ دیویس Philip Davis

فیلیپ دیویس www.ephilipdavis.com   

از جمله اقتصاددانانی است که به تحقیق و پژوهش در حوزه صندوق های بازنشستگی و خصوصا ارتباط آنها با بازار کار و سرمایه و ارتباط متقابل صندوق های بازنشستگی و توسعه اقتصادی پرداخته است. مطالعه کتب و مقالات وی برای افراد علاقه مند بسیار مفید خواهد بود.  

چرا علاقه مندان به حوزه تامین اجتماعی در ایران معدود هستند؟

موضوع تامین اجتماعی یکی از زیر مجموعه های اقتصاد بخش عمومی است. گرچه مباحث مربوط به مالیاتها، یارانه ها، انتخابها و غیره در اقتصاد بخش عمومی مورد توجه بسیاری از اقتصاددان ها قرار می گیرد اما موضوع تامین اجتماعی به عنوان موضوعی فرعی و حاشیه ای از جذابیت اندکی برخوردار است. بنده به عنوان یک اقتصاد خوانده به یاد ندارم که مباحث مربوط به تامین اجتماعی به جزء موارد مربوط به فقر و توریع درآمدی و بطور کلی سیاست های حمایتی مطلبی در خصوص حوزه بیمه های اجتماعی در دانشگاه فرا گرفته باشم. این در حالی است که درسی دو واحدی به صورت اختیاری با عنوان بیمه را در دوره کارشناسی گذرانده ام. زمانی که نیروهای زمینی و فرا زمینی مرا به سوی سازمان تامین اجتماعی کشاند این مطلب را دریافتم که نه تنها در دانشگاه شیراز بلکه در کلیه دانشکده های اقتصاد کشور مطالب مربوط به تامین اجتماعی خصوصا در حوزه بیمه ای تدریس نمی گردد. به عبارتی فقری بسیار گسترده در حوزه آکادمیک و کارشناسی کشور در خصوص ادبیات تامین اجتماعی وجود دارد. اما چرا اقتصاددانان ایرانی علاقه چندانی به ادبیات تامین اجتماعی ندارند؟